Маңғыстау облыстық  ЖИТС  орталығының мамандырының қатысуымен
жас өспірім қыздар арасында ток шоу өткізілді.

 

Ірі  және орта  бизнес  құрылымдары   арасында АИТВ/ЖИТС-тың   алдын  алу  және АИТВ-инфекциясының   бизнесті  жүргізуге   әсері мәселелері , ГИК  бойынша семинар  сабақтарының өткізілуі туралы



 

                   ЖИТС  Маңғыстау  облыстық  орталығының  мамандары Ақтау қаласы  мен Жаңаөзен қаласындағы  ірі  және  орта  бизнес құрылымдарының  қызметкерлерімен  және  басшыларымен  3 семинар сабағын  өткізді. «Өзенмұнайгаз» АҚ,«ТенгеOil&Gas» ЖШС, «Мағыстауэнергомұнай» ЖШС базасында « АИТВ-инфекциясының  берілу жолдары,  алдын  алу шаралары.  Қазақстан  Республикасындағы  және  Маңғыстау  облысындағы эпидемиологиялық  жағдай.  АИТВ-инфекциясының  бизнесті  жүргізуге әсері»  деген  тақырып  жан-жақты   талданып көрсетілді. Қамтылғаны -79 адам, оның   ішінде басшылар-12. Табыс  етілген  жадынамалар-12дана, ақпараттық хаттар-12  дана.


        

            2017 жылдың бірінші  және сегізінші  сәуірінде  аумақты  тазарту  және  абаттандыру бойынша  сенбіліктер  өткізілді. Орталықтың  қызметкерлері  сенбілік жұмысын  таңертең   ерте –  сағат  8.30-да қызу  бастап  кетті.Қолдарына сыпырғыштар  мен белкүректер, тазалағыштар   жинағыштарды  алып аумақты жиыстырды. Көтеріңкі   көңіл - күймен  еңбекке  деген   ынтамен  кіріске  әріптестеріміз  ЖИТС  орталығының  аумағын тазартуға  бар   күш-жігерін  жұмсады. 
Сәуір айында  өткізілген  сенбіліктер  ұжымымызда  қандай  еңбексүйгіш те   ынтымақты  жандар  еңбек  ететіндігін керемет дәлелдеді

           

            ҚР ДӘДМ  Медициналық  көмекті  ұйымдастыру департаментінің директоры
А.Ғ. Төлеғалиеваның  төрағалығымен 02.12.2016  жылы өткен  селекторлық кеңес Хаттамасының  шешіміне  сәйкес,  Маңғыстау  облысы денсаулық  сақтау  басқармасындағы    алқада ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған  қарсы   күрес  жөніндегі Маңғыстау  облыстық  орталығын  тыңдау  болып  өтті. Тыңдау  2017 жылғы 1 наурызда  болып,  онда «2016 жылда    Маңғыстау  облысында  халықтың осал  топтарымен жүргізілген  алдын  алу  жұмысы туралы» деген  тақырыпта  директордың  ұйымдастыру-әдістемелік  және эпидемиологиялық жұмысы  жөніндегі  орынбасары
 А.Х. Тасболатова баяндама  жасады. 
Ол өз  баяндамасында қазіргі  кезде тұтастай   алғанда  республика мен  облыс  бойынша   АИТВ/ЖИТС  эпидемиологиялық  жағдайы  алаңдатарлық жағдайда  қалуда екендігін, әсіресе  жастар   арасында  есірткі  тұтынушылар  мен коммерциялық  секстегі   адамдар  саны  көбейіп  отырғанын,  осыған  байланыстыжыныстық  жолмен  берілетін  инфекциялы  науқастар  саны   көбейіп  отырғанын,  АИТВ-инфекциясы таралу қаупінің  пайда  болып  отырғанын   атап  өттті.
АИТВ/ЖИТС    алдын  алу – денсаулық  сақтау  саласының басымдылықты  міндеттерінің  бірі  болып  табылады. Осы  бағытта   тұрғындардың,  оның   ішінде   халықтың  осал  топтары   арасында ақпараттық-насихаттау,   алдын  алу  жұмыстарын ұйымдастыруды  жақсарту  және  АИТВ-жұқтырылғандарға  медициналық-әлеуметтік   көмек   көрсету бойынша  біршама жұмыс     жүргізілуде. ЖИТС ОО базасында «Тең-теңімен»  қағидаты  бойынша,халықтың  осал  топтары  қатарынан волонтерлер  мен аутрич қызметшілерді (СҚ-секс  қызметшілері, ИЕТА –   инъекциялық есірткі тұтынушы   адамдарды)  тарту   арқылы  СП (сенім  пункті)   мен  оқытылып-үйретілген медбикесі бар «ГАЗель»  маркалы   автомашинадағы  жылжымалы  сенім  пункті  жұмыс   істейді.
Стационарлы  СП-де  ақы  төленетін   20  волонтер (2 – СҚ және 18- ИЕТА)  жұмыс  істейді. 2016  жылда 1686– ұдайы инъекциялық  есірткі  тұтынушы ,217– коммерциялық секс  қызметшісі қамтылды. Халықтың  осал  топтары   арасында  мүшеқаптар  үлестіріледі, біржолғы  шприцтерді  ауыстыру,  сондай-ақ  санитариялық   ағарту  әдебиеттерін  үлестіру  жүргізіледі.  Аутрич  қызметшілер  мен  олардың   клиенттері үшін АИТВ-ның, ЖЖБЖ-ның, вирусты гепатиттердің  және т.б.   алдын   алу  мәселелері бойынша   оқытып-үйрету  семинарлары  өткізіледі.
Алайда,  сонымен  қатар, сенім пункттеріндегі  медицина  қызметкерлеріне  жүктелім ұлғая  түсуде,  себебі  ай  сайын инъекциялық  есірткі  тұтынушылар  мен  секс  қызметшілерін қамту  өсуде. Осыған  байланысты қаланың  жоғарғы  және  төменгі  аймақтарынан қосымша  сенім  пункттерін   ашу керек.
            ЖИТС  ОО-ның  ғимаратында  орналасқан достық  кабинетін  халықтың  осал  топтары  жиналатын  жеріне  көшіріп  орналастыру  аса қажет  етілуде.
ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған қарсы   күрес  жөніндегі облыстық  орталығы директоры  орынбасарының  хабарламасын  тыңдап  және  талқылай  келе,  Алқа ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған қарсы   күрес  жөніндегі облыстық  орталығының жұмысын  қанағаттанарлық  деп  тану  туралы  қаулы   етті, сондай-ақЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған қарсы   күрес  жөніндегі облыстық  орталығының жұмысын  одан  әрі  жақсартудың  бірқатар  шараларын белгіледі.

8 –наурыз  - Халықаралық  әйелдер  күні  қарсаңында Маңғыстау  облысы  медицина  қызметкерлері кәсіподағының бастамасымен, медицина  қызметкерлері   арасында «Этно-Медицина  аруы 2017»    конкурсы  болып  өтуінің  нышандық  мәні  бар. Облыстың   әр  түрлі  медицина  ұйымдарынан  жиналған 8 үміткер  әр  түрлі  ұлттың  мәдениеті  мен  әдет-құрып-салт-дәстүрін  көрсетті.Әлем  халықтарының бай да  алуан түрлі   мәдениент үлгілері үнді,  өзбек, қазақ, ұйғыр, кәріс, әзербайжан,  түрікмен, цыган  халықтарының  мәдениеті  мен   әдет-ғұрпып,  салт-дәстүрлері  арқылы  көрсетілді.  « Этно-Медицина Вице  - аруы 2017» атағына  Ақтау қ. № 1 АҚЕ –ан  Әзербайжан атынан қатысқан қатысушы   ие  болды. Ал,  «Этно-Медицина  аруы 2017»  атағына  Түрікменстан халқының  этномәдениетін жарқырата   көрсеткен Жаңаөзен ОАА  командасынан  келген  қатысушы     ие  болды.
2017 жылдың 2 наурызында  болып  өткен   іс-шараға  ЖИТС –тың   алдын  алу  және  огған  қарсы   күрес  жөніндегі  Маңғыстау  облыстық  орталығының  бастауыш  кәсіподақ   ұйымының  мүшесі,алдын  алу  бөлімінің   дәрігер эпидемиологы Динара  Нұрғалина қатысты.Динара цыган  халқының  өзіндік  мәдениетін өнерімен   көрсете  білді. Ол  жаныңды жадырататын этникалық биді шеберлікпен  орындады. Қазылар   алқасы оған  Ару   атағын берді. Динараны   осынау   атағымен  шын  жүректен  құттықтап,  оған   алдағы   уақытта  да  кәсіби шеберлік  пен  жаңа шығармашыл  табыстар  тілейміз !

28.02.2017 жылы ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған  қарсы  күрес  жөніндегі Маңғыстау  облыстық орталығының базасында «АИТВ/ЖИТС пен ЖИТС-индикаторлы аурулардың алдын алу, эпидемиологиясы, клиникасы, емдеуі» деген  тақырыпта семинар болып  өтті, оған жаттықтырушылар  ретінде ЖИТС ОО-ның  мамандары іске  тартылды.
АИТВ-инфекциясықоғамдық денсаулық сақтау саласының  аса  маңызды басым проблемаларының  бірі  болып табылады. Қазақстан Республикасы АИТВ-инфекциясымен сырқаттану  бойынша шоғырланған  сатыда тұр, 100 мың халыққа  шаққанда АИТВ-мен  өмір  сүретін  адамдар  (АИТВА) арасындағы  аурушаңдық   көрсеткіші–108,9, 15-49 жас тобы арасында0,2-0,6% критерии жағдайындатаралу  көрсеткіші–0,2-0,6% болып  отыр.
АИТВ-инфекциясымен  сырқаттану  бойынша эпидемиологиялық  жағдай  салыстырмалы  түрде  қолайлы. Маңғыстау облысыАИТВ-инфекциясымен  сырқаттану  бойынша  бастапқы  сатысында тұр және сырқаттану  деңгейі бойынша  16 өңір арасында 15-ші  орында. Маңғыстау  облысында100 мың халыққа  шаққанда АИТВ-мен  өмір  сүретін  адамдар  (АИТВА) арасындағы  аурушаңдық   көрсеткіші–20,9,15-49 жас тобы арасында0,05%критерии жағдайында таралу  көрсеткіші–0,038%.
Барлық  жастағы   адамдар АИТВ-инфекциясына шалдығуы мүмкін, дегенмен   20-39  жас  тобында тіркелуі   жиі  кездеседі,  жұмыс  істейтін адамдар  мен  жұмыс  істемейтін  адамдар  арасында  да   кездеседі. Гендерлік құрамы  бойынша әйелдер  арасындағыға қарағанда,   еркектер  арасында  жиі   кездеседі,арақатынасы 2:1.
 Облыста   АИТВ-инфекциясы бойынша  жағдайдың  қолайлылығына қарамастан, «АИТВ/ЖИТС пен ЖИТС-индикаторлы аурулардың алдын алу, эпидемиологиясы, клиникасы, емдеуі» деген  тақырыпта семинарөткізу қажеттігі  өзекті  болып  табылады.
Семинардың  мақсаты: облыстың  медицина ұйымдары мамандарының  ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған  қарсы   күрес, кәсіби  жұқтыру  тәуекелін  болдырмау, АИТВ-жұқтырылған  пациенттерге  құпиялы түрде  және  жоғары  кәсіби  медициналық   көмек   көрсету,  қан  алу, тасымалдау, сақтау қағидаларын  сақтау және ілеспелі  құжаттарды ресімдеу  мәселелері бойынша  білім деңгейін   арттыру.
Семинар  облыстың  медицина   ұйымдарында (оның  ішінде жекеменшік  медицина   фирмаларында)  АИТВ/ЖИТС-тың   алдын  алуға  қатысты  мәселелермен  айналысатын,  бас  дәрігердің  орынбасарларымен, АИТВ/ЖИТС жөніндегі жауапты  дәрігерлермен, госпиталдық эпидемиологтармен  және  басқа  да  мамандармен  өткізілді.
Семинар ЖИТС ОО жетекші  мамандарымен  ұйымдастырылды, «ҚР-да және Маңғыстау  облысында  АИТВ/ЖИТС бойынша эпидемиологиялық жағдай», «АИТВ-инфекциясына кеңес беру  мен  тестілеу  өткізуді ұйымдастыру. Т мен К бақылау  және бағалау», «Бастапқы  медициналық   көмек, жалпы  емдеу желісі мен  мамандандырылған  қызметтер аясында  АИТВ-инфекциясының   алдын  алу», «АИТВ-инфекциясының дамуы,  ересектер  мен  балалардағы  АИТВ/ЖИТС-ты   емдеу», «Реципиенттерді АИТВ-инфекциясына  тексеріп-қарау алгоритмі», «2016 жылы донорлар  мен реципиенттерді  тексеріп-қараумен  қамтылуын  талдау»  секілді және  басқа  да  тақырыптар талданып көрсетілді.
         Семинардың   соңында тыңдаушылар:ОҚО-нан дәрігер анестезиолог-реаниматолог, трансфузиологы М.С. Латиф; Ақтау қ. ОТҚД МКҚК қабылдау бөлмесінің  меңгерушісі Ж.Х. Исақұлов  ұсыныстарын айтып,  ризашылықтарын  білдіріп  сөз   сөйледі. 
         Семинардыңмодераторы, директордың ұйымдастыру-әдістемелік және эпидемиологиялық жұмысы жөніндегі  орынбасары А.Х. Тасболатованыңалдағы уақытта  да АИТВ-инфекциясының  алдын  алу және  АИТВ-жұқтырылғандарға медициналық  көмек   көрсету  мәселелерінде   одан  әрі     ынтымақтастық   жайында  сөз   сөйлеуімен  сабақ бағдарламасы  аяқтады.

         10.02.2017 жылы ЖИТС ОО конференц залында секс  қызметшілері (СҚ) арасында  шолғыншы эпидемиологиялық қадағалауды (ШЭҚ)  өткізуге  іске  тартылған Орталықтың  мамандарымен оқытып - үйрету  сабағы өткізілді.  Барлығы 11 адам қатысты.
         Сабақта мынадай  мәселелер  талқыланды: зерттеу   жүргізу  кезіндегі нормативтік  құжаттар, әрбір қызметкердің  функционалдық  міндеттері, СҚ арасында ШЭҚ жүргізу уақыты  мен  орны, респонденттерді зерттеуге қосу және зерттеуден шығару  критерийі, сыйақылау түрі, зерттелетін  топтың  шоғырланған жеріне бару  жолымен СҚ бағалау санын,  өзекті  топтың бағалау  санын өткізу  нұсқаларынжүргізу,респонденттерді іріктеу әдістемесі, тестіге  дейінгі  және  одан  кейінгі  кеңес  беру, қосымша   көрсетілетін  қызметтерге қажеттілігін  нақтылау, ШЭҚ  кезіндегі  есепке  алу  құжаттамалары.

    

19.01.2017 жылы ЖИТС  Маңғыстау  облыстық  орталығыныңконференц залында директордың  ұйымдастыру-әдістемелік  мәселелері  жөніндегі  орынбасары А.Х. Тасболатованың,  инфекциялық  бақылау  жөніндегі  дәрігер эпидемиологА.Ч.Кемазанованың, инфекциялық  бақылау  мейірбикесі Т.Б. Өрбісінованың   қатысуымен, орта  буын  және  кіші  медицина қызметкерлерінің   арасында«Медицина  ұйымдарында медициналық қалдықтарды жинауға қойылатын санитариялық—эпидемиологиялық  талаптар, этика  және деонтология» деген  тақырыпта семинар өткізілді.
Материалдары слайдтар  түрінде  берілді: мамандардың  назарына ҚР ҰЭМ «Денсаулық  сақтау  объектілеріне  қойылатын  санитариялық- эпидемиологиялық  талаптар» туралы 24.02.2015 жылғы бұйрығына  сәйкес, медициналық  қалдықтарға   қойылатын  талаптар  ұсынылды.Медициналық  қалдықтарды  сыныптары  бойынша  жинау және  тасымалдауға, сыныптары  бойынша   реңінің сәйкестілігіне, медициналық  қалдықтарды   уақытша  сақтау  және  қадеге  жарату бөлмесіне  қойылатын  талаптар және  медициналық  қалдықтармен  жұмыс   істеу  кезінде  сақтану  шаралары  туралы  мәселелер   талқыланды.
Сонымен  қатар, медициналық этика және деонтология туралы,   яғни   медицина  қызметкерлерінің  әріптестерімен және пациенттерімен  өзара  іс-қимылының  қағидалары  мен  нормалары  туралы,  мінез-құлқы  мен  моральды,  кәсіптік  парызы  мен   ар-намысын қамтитын  медицина  қызметкерлерінің  адамгершілігі  туралы, дәрігерлік құпияны  сақтау, науқастардың  өмірі  мен  денсаулығы  үшін  жауапкершілігі  туралы   мәселелер  қаралды.
Семинарға 20  маман  қатысты.

   

             26.12.2016 жылы ЖИТС  РО  директорының  орынбасары И.И.  Петренконың  төрағалығымен  Маңғыстау, Павлодар,  Шығыс  Қазақстан,  Қызылорда,  Жамбыл,  Алматы облыстары мен  Алматы қаласының  ЖИТС қызметтерімен  ҚР-да  АИТВ-жұқтырылуының жаңа  жағдайын болдырмау  жөніндегі   тездетілген  шараларды  іске  асырудың  Жол   картасын   талқылау жөнінде  селекторлық    кеңес  болып  өтті.
2020 жылға дейінгі   кезеңге    арналған Қазақстан  Республикасында  АИТВ-инфекциясының  таралуына  қарсы   іс-қимыл жасаудың 90-90-90 Стратегиясын   іске  асыру бойынша Жол   картасы  жобасының   міндеттері  мен іс-шараларының  тармақтары   егжей-тегжейлі  талқыланды.ЖИТС өңірлік  орталықтарына  ЖИТС қызметінің  Стратегиясына  қосымша ұсыныстар  мен  толықтыру  жөнінде тапсырма  берілді.
 

      

         21.11.2016 жылдан бастап 25.11.2016  жыл  аралығындағы  кезеңде Астана қаласында «Инъекциялық  есірткі  тұтынушы адамдар (ИЕТА) санын бағалау есептемесі.   RDS Analyst (RDS-A)» компьютерлік  бағдарламасында ИЕТА арасында  шолғыншы  эпидемиологиялық  қадағалау (ШЭҚ) деректерін  талдау және  түсіндіру » деген  тақырыпта  республикалық  семинар-тренинг өткізілді, оған эпидемиологиялық  бөлімінің  меңгерушісі  Ж.Махамбетқалиева қатысты.
ЖИТС ОО-ның  мамандарын семинар-тренингтің материалдарымен  таныстыру  үшін 30.11.2016 жылы ЖИТС ОО  медицина  қызметкерлерінің   арасында ИЕТА арасында «Инъекциялық  есірткі  тұтынушы адамдар (ИЕТА) санын бағалау есептемесі.   RDS Analyst (RDS-A)» компьютерлік  бағдарламасында ИЕТА арасында  шолғыншы  эпидемиологиялық  қадағалау (ШЭҚ) деректерін  талдау және  түсіндіру »ЭСР талдау жөнінде  семинар  өткізілді, эпидемиологиялық,  алдын  алу  және диспансерлік  бөлімдерден 29 маман  қатысты.ИЕТА   арасында ШЭҚ өткізу,купондарды  дұрыс  толтыру, бағдарламадан қателерді   іздеу, ШЭҚ нәтижелері  бойынша  есептер  жасау үшін  шынайы  көрсеткіштерді   алу, алынған  деректерді  облысқа  шығару  арқылы шолғыншы  сайтқа ИЕТА-ның  санын  бағалау  жөнінде ұйымдастырушылық  және дайындық  мәселелері талқыланды. Сонымен  бірге, 7  көбейткішке  арналған эталондарды, слайттар  көрсетілімін, ИЕТА   арасында ШЭҚ өткізу барысындағы кемшіліктер  мен  қателіктер  талқыланды.
 

         ЖИТС-тың   алдын  алу  және  оған  қарсы  күрес  жөніндегі Маңғыстау  облыстық  орталығында 12.12.2016  жылы «НұрОтан» партиясы  мүшелерінің Қазақстан Республикасы  Тәуелсіздігінің 25 жылдығына   арналған  отырысы  болып  өтті. Отырысқа  Орталықтың ұжымы да қатысты.
 Отырыстың   күн  тәртібімен ЖИТС МОО –нан «НұрОтан» партиясының төрағасы, директордың  ұйымдастыру-әдістемелік жұмысы  жөніндегі орынбасары А.Х.  Тасболатова таныстырды. Ол  өз   сөзінде «Нұр Отан»партиясының   құрылған  кезінен  бері  өз төңірегіне  әр  түрлі ұлт  өкілдерін, діни   ұстанымдағы   адамдарды топтастырып Елбасының  саяси бағытын белсенді  түрде  іске  асырып  келе жатқан  жетекші  партия  ретінде   көрсете білгендігін айтып  өтті. Оның қатары, қоғамның барлық  жігіндегі  азаматтардың,  белсенді  жастардың   легімен  толығуда  екендігіне  тоқталып,  ЖИТС  МОО-да  еңбек жолын  бастаған  жас  мамандардың  салихалы  шешім  қабылдап,  партия қатарында  болуға  тілек  білдіретіндігіне  сенім   артты. Партия  мүшесі  болу – бұл үлкен жауапкершілік. Біздің  партиямыздың  міндеті–   «Қазақстан-2050»          Стратегиясын  жүзеге  асыру   ісіне  қоғамды  топтастыру.
ЖИТС  МОО директоры Қ.Қ. Нұрғалиев  партия  мүшелерінің   қызметіне  қолдау мен  құттықтау   сөздерін  арнап, ұжымдағы  жас  мамандарды  партия  мүшесі  болуға,  қазіргі уақытқа  сай қадам жасауға, саяси  өзгерістерге  еріп  отыруға және  өзіне  жүктелген  міндеттерді орындау   ісінде  лайықты   жалғастырушы  жастар болуға  шақырды. 


     

Флешмоб

 

           Материалдық көмек көрсету
 

          Маңғыстау облыстының денсаулық сақтау басқармасының  09.11.2016 жылғы №06-25-4361 хатына сәйкес, Бейнеу орталық емханасына қарасты «Сарға» дәрігерлік амбулаториясының медбикесі А.Орысбаеваның тұрғын үйі өртеніп кетуіне байланысты, материалдық көмек ретінде Орталық қызметкерлерінің 1 күндік жалақылары аударылды. Көрсетілген материалдық көмектің жалпы сомасы – 232 719 (екі жүз отыз екі мың жеті жүз он тоғыз) теңге.

          21.11.2016 жылдан бастап 25.11.2016  жыл  аралығындағы  кезеңде Астана қаласында «Инъекциялық  есірткі  тұтынушы адамдар (ИЕТА) санын бағалау есептемесі.   RDS Analyst (RDS-A)» компьютерлік  бағдарламасында ИЕТА арасында  шолғыншы  эпидемиологиялық  қадағалау (ШЭҚ) деректерін  талдау және  түсіндіру » деген  тақырыпта  республикалық  семинар-тренинг өткізілді, оған эпидемиологиялық  бөлімінің  меңгерушісі  Ж.Махамбетқалиева қатысты.
ЖИТС ОО-ның  мамандарын семинар-тренингтің материалдарымен  таныстыру  үшін 30.11.2016 жылы ЖИТС ОО  медицина  қызметкерлерінің   арасында ИЕТА арасында «Инъекциялық  есірткі  тұтынушы адамдар (ИЕТА) санын бағалау есептемесі.   RDS Analyst (RDS-A)» компьютерлік  бағдарламасында ИЕТА арасында  шолғыншы  эпидемиологиялық  қадағалау (ШЭҚ) деректерін  талдау және  түсіндіру »ЭСР талдау жөнінде  семинар  өткізілді, эпидемиологиялық,  алдын  алу  және диспансерлік  бөлімдерден 29 маман  қатысты.ИЕТА   арасында ШЭҚ өткізу,купондарды  дұрыс  толтыру, бағдарламадан қателерді   іздеу, ШЭҚ нәтижелері  бойынша  есептер  жасау үшін  шынайы  көрсеткіштерді   алу, алынған  деректерді  облысқа  шығару  арқылы шолғыншы  сайтқа ИЕТА-ның  санын  бағалау  жөнінде ұйымдастырушылық  және дайындық  мәселелері талқыланды. Сонымен  бірге, 7  көбейткішке  арналған эталондарды, слайттар  көрсетілімін, ИЕТА   арасында ШЭҚ өткізу барысындағы кемшіліктер  мен  қателіктер  талқыланды.